مهندس مینا شیرژیان :حوادث غيرمترقبه اتفاقاتي هستند كه به طور غافلگيركننده و گاه اجتناب‌ناپذير رخ داده و به علت گستردگي، تاثير سوء بر منابع مالي و انساني داشته و موجب قطع روند طبيعي حيات انسان شده و گاه بدون كمك‌هاي ملي و بين‌المللي به فاجعه‌هاي انساني منتهي مي‌شود.


 بلاياي طبيعي حد و مرزي نمي‌شناسد و گستره عظيمي از زمين‌لرزه، آتش‌فشان، سيل، قحطي و خشكسالي را در بر مي‌گيرد با اين حال هرگاه صحبت از بلاياي طبيعي به ميان مي‌آيد شايد سهم منطقه آسيا و دو سوي اقيانوس آرام از زمين‌لرزه پررنگ‌ جلوه كند. 18 الي 25 مهر‌ماه به عنوان هفته كاهش اثرات بلاياي طبيعي نامگذاري شده است كه در طول اين هفته اغلب سازمان‌ها، ادارات و ارگان‌ها در رسته‌هاي كاري خود اقدام به افتتاح نمايشگاه‌هاي بلاياي طبيعي، نواختن زنگ ايمني در مدارس، فعال‌سازي ستاد‌هاي بحران و غيره مي‌كنند. *** موقعيت ايران در بلايا
كشور ايران به علت وسعت موقعيت جغرافيايي و تنوع اقليمي جزو يكي از كشور‌هاي بلا‌خيز است و از اين جهت رتبه ششم را دارا مي‌باشد و از 40 نوع بلا‌ياي طبيعي شناخته شده 36 نوع در ايران اتفاق مي‌افتد، بنابراين با وصف اين شرايط آموختن اينكه چگونه با خطر هميشگي وقوع بلاياي طبيعي بايد زندگي كرد امري حياتي است. حوادثي مثل سيل و زلزله كه در سطح كشور از احتمال وقوع بالاتر برخوردارند از طريق ساخت سدها‌ ، سيل‌بند‌ها و بند‌هاي انحرافی و ساخت منازل مسكوني مقاوم در سطح قابل ملاحظه‌اي كاهش مي‌يابند. هر يك از عناصر جوي به تنهايي مي‌تواند بلاهاي مهمي مانند افزايش دما و گرمازدگي، سرعت‌هاي زياد باد و وقوع توفان، بارش‌هاي تندري، وقوع تگرگ، يخبندان و سرمازدگي را ايجاد كند اما بيشترين خسارات جاني و مالي بر اثر پديده‌هاي جوي تركيبي و خطرات ثانويه ناشي از آنها مانند توفان، رعد‌وبرق ،خشكسالي‌ها، سيل و آتش‌سوزي‌ . در سال‌هاي اخير نگراني دانشمندان در مورد تغييرات اقليمي ناشي از دخالت‌هاي بي‌رويه بشر در طبيعت و افزايش آلودگي‌هاي جوي بيشتر شده است. افزايش دماي سطح زمين از نيمه دوم قرن اخير شتاب بيشتري به خود گرفته است و معلول عواملي چون افزايش فعاليت‌هاي صنعتي و توليد روز‌افزون گلخانه‌اي است.
طبقه‌بندي بلاياي طبيعي بلاياي طبيعي: پديده‌هاي ناشي از مكانيزم ساختار عوامل طبيعي نظير زلزله، سيل، خشكسالي، بيابان‌زدايي، پيشروي آب درياها
 بلاياي غير‌طبيعي: پديده‌هاي ناشي از عوامل تحميلي بر طبيعت نظير آلودگي هوا، باران‌هاي اسيدي، افزايش گازكربنيك و آلاينده‌ها در جو و اثرات گلخانه‌اي ناشي از آنها، نازك شدن لايه ازن و انفجار نيروگاه‌هاي هسته‌اي.
نقش پيش‌ آگاهي در بلايا پيش‌آگاهي و پيشگيري در كليه امور بهتر از درمان است و در بسياري از مواقع پيشگيري صدمات و خسارات جاني و اقتصادي ناشي از اين‌گونه بلايا را به حداقل ممكن رسانده كه اين مهم نيازمند آگاهي و شناخت آحاد جامعه است و بايد در سطح جوامع انساني بسط و گسترش بيشتري پيدا كند به طور مثال حوادثي از قبيل سيل، زلزله، كاهش سطوح جنگل‌ها و مراتع و با ساخت منازل مسكوني مقاوم و ممانعت از كندن بوته‌ها و درختان جنگلي قابل پيشگيري است. تاثير‌گذاري بلاياي جوي بر جوامع با توجه به وضعيت توسعه اقتصادي و آسيب‌پذيري آنها متفاوت است. به طوري كه رويداد‌هاي جوي بيشترين خسارات جاني را در كشورهاي كمتر توسعه يافته و بيشترين خسارات مالي را در كشور‌هاي بيشتر توسعه يافته ايجاد مي‌كنند به طور كلي پيش‌آگاهي و پيشگيري در تقابل با بلاياي طبيعي از نظر زماني داراي 3 مرحله پيش از وقوع، هنگام وقوع و بعد از وقوع است. با برنامه‌ريزي و مديريت مناسب مي‌توان اثرات بلاياي طبيعي را كاهش داد. در استراتژي كاهش اثرات بلاياي طبيعي تاكتيك يا راهكار به سوي آگاه‌سازي عمومي و تاكيد بر امر اطلاع‌رساني به مردم در راستاي اقدامات پيشگيرانه قبل از حوادث نابهنجار است و همچنين با برنامه‌ريزي و مديريت مناسب مي‌توان اثرات بلاياي طبيعي را كاهش داد. حضور به موقع و برنامه‌ريزي شده ستاد‌هاي بحران در مناطق آسيب‌ديده ناشي از حوادث غير‌مترقبه در نجات جان انسان‌ها و كاهش ميزان خسارات مالي حائز اهميت بوده و از جمله اولويت‌هاي كاري است. حادثه هيچ‌گاه خبر نمي‌كند. بايد ستاد‌هاي بحران آمادگي خود را جهت حضور در عرصه و جلوگيري از زياد شدن تلفات‌ جانی و خسارات مالی ناشي از بلاياي طبيعي حفظ و تقويت كنند. هفته كاهش اثرات بلاياي طبيعي از 18 تا 25 مهر امسال طبق روال سال‌هاي قبل با شعار معنويت، پيشگيري و آموزش آغاز مي‌شود و روز‌هاي اين هفته با عناوين مديريت بحران و تعاملات بين‌المللي، مديريت بحران پيشگيري و پيش‌آگاهي، مديريت بحران و معنويت و مكارم اخلاقي، مديريت بحران و زلزله‌، پديده‌هاي جوي و اقليمي، مديريت بحران ايمني و استاندارد، مديريت بحران و نيرو‌هاي مسلح، امداد و سلامت، مديريت بحران، آموزش‌ رسانه‌ها و مديريت بحران و بسيج تشكل‌هاي مردمي و بانوان نامگذاري شده است.

 


 

نوشته شده توسط در سه شنبه بیست و چهارم مهر 1386 ساعت 2:28 موضوع | لینک ثابت